ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )
821
تاريخ ذو القرنين ( فارسى )
اميرآباد و آن نوع استيلاى وليعهد جلادتنهاد ، عقل و هوش خود را بالمرّه باخت و جمعيت افاغنه را به صوب هرات راجع ساخت و خود با يكصد نفر از عملهء خويش به عزيمت اردوى و الا پرداخت . در يوم شنبه بيست و دويم شهر ربيع الاول وارد گشته در قرب سراپردهء مبارك رحل اقامت انداخت . از جانب مرحمت جوانب التفاتهاى گوناگون دربارهء خود ديد و از بروز آن نوع التفات ، قرين مباهاتى بىنهايات گرديد . اميرزاده بديع الزمان ميرزاى صاحب اختيار استرآباد - كه از قرار نگارش مأمور به خدمت حضرت وليعهد دولت بود - در روز پنجشنبه بيست و هفتم شهر مزبور با جمعيت سواره و پيادهء استرآبادى و مازندرانى وارد گشته دست خدمت برگشود . پلنگ توش خان جلاير نيز از كلات وارد خدمت سعادت سمات شد و از وفور التفات خاطر اشرف ، قرين مباهاتى بىنهايات آمد . معادل پنجاه نفر از آن بيگيان و ريشسفيدان طوايف سالور ساكن سرخس ، با پيشكشى فراوان ، از قبيل توسنان ختلىنشان و غير آن وارد دربار شوكتنشان شدند و بعد از گذرانيدن پيشكش و ديدن احسان و خلاع دلكش به همراهى معتمدى چند به ارض اقدس شتافته تا مراجعت موكب منصور به توقف مأمور آمدند . به نوّاب اميرزاده خسرو ميرزا اشاره شد كه ايشان را در مشهد مقدس موقوف دارند و اگر ارادهء عزيمتى نمايند ، نگذارند . خلاصه ، چون رضا قلى خان در قلعهدارى اصرارى داشت ، نوّاب وليعهد زمان افواج قاهره را از اطراف قلعهء خبوشان به محاصره برگماشت . سمت شرقى قلعهء اردوى بزرگ را توقف دست داد و در سمت شمالى ، حضرت بديع الزمان ميرزا با جمعيت استرآبادى و مازندرانى بار اقامت نهاد . سهراب خان گرجى غلام پيشخدمت با سرباز و توپخانه در سمت جنوبى كه برابر ارگ و كردمحله است ، متوقف شدند و حسين پاشا خان مقدّم مراغه [ اى ] با فوج مراغه در سمت غربى خيمه اقامت زدند و افواج منصوره از اطراف آن معموره به لوازم قلعهگيرى مأمور آمدند . نقّابان چابكدست به كندن نقب و مورچل اقدام ورزيدند و عرض و عمق مورچل به جايى رسيد كه سه نفر سواره در پهلوى يكديگر در آن مىگرديدند و اهالى قلعه ايشان را نمىديدند . سربازان جرّار و